Samenstelling: Esther Tak
LETTEREN
Indische Literaire Salon: boeken met een Nijmeegs én een Surinaams tintje Twee gasten in de eerste salon van het nieuwe jaar: Hester Hobbelink en Paul van der Heijden. Hester Hobbelink presenteert haar debuut De Indische Tak over een Indische familiegeschiedenis. Dat doet ze aan de hand van originele oude foto’s uit het familiearchief. Nijmegenaar Paul van der Heijden werpt met zijn verhaal van de familie Gravenberch nieuw licht op ons koloniale verleden, van de slavernij op Surinaamse plantages tot aan de onafhankelijkheid van Nederlands-Indië. Nijmegen speelt een bijzondere rol in Gravenberch, een Surinamer in Nederlands-Indië. Hester Hobbelink krijgt muzikale ondersteuning van de Moluks-Nederlandse gitarist Jeffrey Sietering. Suriname-kenner Henk Moeniralam schuift aan bij het gesprek met Paul van der Heijden. Presentatie en interviews: Peter van Riel. 25 januari, 13:30 uur, Oud Burgeren Gasthuis, Nijmegen, aanmelden via indischesalon@gmail.com
Writers Unlimited. Voortgekomen uit de Indische Winternacht in 1995 is dit literaire festival uitgegroeid naar een meerdaagse evenement in Theater aan het Spui en Filmhuis Den Haag. Met schrijvers en dichters uit binnen- en buitenland, zoals Adriaan van Dis, Ellen Deckwitz, Gustaaf Peek, Robin Block, Babs Gons en Maddy Stolk. 22 t/m 24 jan 2026. Informatie: 070-365 02 22, info@writersunlimited.nl, writers-unlimited-2026.
Was Friesland het beloofde land? Auteur Henk de Vries vertelt in Historisch Centrum Leeuwarden over zijn boek Was Friesland het beloofde land? Indische Nederlanders op drift 1945-1968, waarin hij familieverhalen verbindt aan historische feiten en zo een beeld schetst van de achtergronden van vertrek, aankomst en opvang van Indische Nederlanders in Friesland. 8 feb 2026, 14.00u. Tickets via: henkdevries.eventbrite.nl. Informatie: 058-23 32 350, historischcentrum@leeuwarden.nl, Friesland.
Indische detectives en misdaadromans. De Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde organiseert haar lezingenmiddag in het Lipsius-gebouw van de Universiteit Leiden. Thema: Indische detectives en misdaadromans. Want waar het onderzoeksveld van de crime fiction-studies in de Angelsaksische wereld floreert, blijft de misdaadfictie in Nederland een onderbelicht genre. En dat terwijl er genoeg voorbeelden van zijn, óók in de Indische letteren. Van Ucee’s speurdersboeken over ‘Indo-detective’ Leo Brandhorst, tot aan de postkoloniale misdaadromans van Joop van den Broek en de politieke faction van Tomas Ross. 6 mrt 2026, 14.15u. Informatie: lezingenmiddag.
TENTOONSTELLINGEN
Nederlands-Indië vergeten wij nooit. Bij Erfgoed ’s-Hertogenbosch in Den Bosch is een tentoonstelling te bezoeken met de titel ‘Nederlands-Indië vergeten wij nooit: verbonden verhalen uit ‘s-Hertogenbosch en omgeving’. Hierin delen families hun verhalen, foto’s en erfstukken over het koloniale verleden. T/m 28 jan 2026. Informatie: 073-615 52 95, erfgoed@s-hertogenbosch.nl, expo-vergeten-wij-nooit.
Vrijheid in het Hoofd. Foto-expositie met podcasts in stadscafe De Observant, Amersfoort. Riekje Hoffman ging in gesprek met eerste generatie Indische-Nederlanders. Tot podcasts verwerkt door Tom de Wit (SDGHUB), met foto’s door Ellen Kolff. T/m 31 jan 2026. Informatie: Vrijheid-in-het-Hoofd.
Generasi 3.0; De verhalen die wij dragen. In deze expositie in het Fotomuseum in Den Haag duiken negen fotografen, kunstenaars en makers in hun Indische familiehistorie. Nu te zien t/m 22 mrt 2026. Informatie: 070 – 33 811 11, info@fotomuseumdenhaag.nl, Generasi 3.0.
Verborgen Verbanden. Het Van Abbemuseum is vernoemd naar Henri van Abbe (1880-1940), oprichter van sigarenfabrieken Karel 1. De tabak kwam grotendeels van plantages in Indië. In 1933 stichtte Van Abbe, deels met verdiensten uit die tabaksindustrie, dit museum voor hedendaagse kunst. De afgelopen tien jaar werd het Van Abbemuseum zich steeds bewuster van zijn wortels in de tabaksindustrie. Na onderzoek presenteren curatoren Reggie Baay en Bibi de Vries de uitkomsten ervan in de kelder van het nieuwe gebouw, letterlijk het fundament voor de erboven getoonde kunst. T/m 26 apr 2026. Informatie: 040-238 10 00, info@vanabbemuseum.nl, verborgen-verbanden.
Spruitjes met sambal; Indische Nederlanders in Leeuwarden. De expositie in het Historisch Centrum Leeuwarden brengt naast de geschiedenis van Indische Nederlanders in Leeuwarden ook zes persoonlijke verhalen van Indische Leeuwarders. De verhalen gaan over de verbinding met Nederland, het eten, opvoeding, mystiek en het Indische verleden. T/m 8 mei 2026. Informatie: 058-23 32 350, historischcentrum@leeuwarden.nl, spruitjes-met-sambal.
De werelden van Jan Toorop. Jan Toorop (1858-1928), die centraal staat in deze expositie in het Singer Museum in Laren, kwam tot een unieke stijl waarin hij elementen uit het Aziatisch erfgoed waarmee hij opgroeide op een eigen wijze combineerde met de laatste trends uit de Europese beeldende kunst. 21 jan t/m 10 mei 2026. Informatie: 035-539 39 39, museum@singerlaren.nl, De werelden van Jan Toorop.
Hanuman reist de wereld over. De tentoonstelling in het Wereldmuseum Leiden is te vinden in de galerij van de Azië-zaal. In de tentoonstelling zijn verschillende beelden, schaduw-poppen en prints te vinden waarop Hanuman in zijn verschillende vormen staat afgebeeld. T/m 31 aug 2026. Informatie: 088-0042800, info@wereldculturen.nl, Hanuman.
‘Omdat we geleefd hebben en nog steeds bestaan’; Literaire perspectieven op de Indonesische onafhankelijkheid. Op 17 augustus 2025 was het 80 jaar geleden dat Indonesië de onafhankelijkheid uitriep. Pas vier jaar later werd die door Nederland erkend. Deze gebeurtenissen vonden hun weerslag in de literatuur, en de literatuur droeg op haar beurt bij aan de vorming van een Indonesische, Indische en Nederlandse identiteit. De tentoonstelling in het Literatuurmuseum in Den Haag schijnt licht op uiteenlopende perspectieven op de dekolonisatie van Indonesië. Ook is er aandacht voor verhalen en archiefmateriaal van de eerste, tweede en derde generatie schrijvers van wie de levensgeschiedenissen raken aan de (de)kolonisatie. T/m 30 okt 2026. Informatie: info@literatuurmuseum.nl, ‘Omdat we geleefd hebben en nog steeds bestaan’.
Kinderen van de Onafhankelijkheid. Op 25 november 2025 viert Suriname vijftig jaar onafhankelijkheid. Een week na die historische dag in 1975 kregen leerlingen van verschillende Surinaamse basisscholen van het kindertijdschrift Samsam het verzoek om een opstel of tekening te maken over de onafhankelijkheid of andere thema’s rond Suriname en Nederland. Hun bijdragen vormen de basis van de tentoonstelling in het Museon in Den Haag. Samen met een aantal van deze makers van toen wordt teruggeblikt op de afgelopen vijftig jaar. T/m 30 okt 2026. Informatie: 070-338 13 38, info@museon-omniversum.nl, Kinderen van de Onafhankelijkheid.
Tijd voor Papoea. De tentoonstelling in het Wereldmuseum Leiden zet Papoea-kunst centraal en roept op om deze te begrijpen in haar volledige context, met respect voor de Inheemse leefwerelden en hun toekomst. Te zien vanaf 16 feb 2026. Informatie: 088-0042800, info@wereldculturen.nl, Tijd voor Papoea.
Jazz-jaren; Mensen, migratie en muziek in Amsterdam, 1930-1939. In de tentoonstelling in het Amsterdamse Stadsarchief staan internationale en lokale beroemdheden centraal èn hun internationale netwerken. Niet alleen verhalen van muzikanten worden belicht, maar ook die van acteurs en van de Afro-Surinaamse en Afro-Caribische zeelieden in die tijd. Te zien 3 apr t/m 13 sep 2026. Informatie: 020 – 251 15 11, stadsarchief@amsterdam.nl, jazz-jaren.
Toko Limburg. De toko is een plek van thuiskomen, verhalen delen en het doorgeven van smaken tussen generaties. Maar toko’s veranderen: sommige vernieuwen, andere verdwijnen. In het Limburgs Museum in Venlo wordt stil gestaan bij hun betekenis als culturele ankers, ontmoetingsplaatsen en dragers van gedeelde geschiedenis. Te zien: 16 mei 2026 t/m 3 jan 2027. Informatie: 077-352 21 12, info@limburgsmuseum.nl, Toko Limburg.
80 jaar Indisch Dordrecht. Het Dordrechts Museum staat stil bij tachtig jaar Indische aanwezigheid in Dordrecht. De tentoonstelling vertelt een verhaal van migratie, herinnering en verbondenheid, aan de hand van persoonlijke verhalen, objecten en foto’s. Te zien 13 juni t/m 4 okt 2026. Informatie: 078-770 87 08, info@dordrechtsmuseum.nl, 80 jaar Indisch Dordrecht.
Kruispunt Rotterdam. In de semi-permanente opstelling plaatst het Wereldmuseum Rotterdam zijn collectie in een hedendaagse context met nieuwe werken van artiesten, kunstenaars en Rotterdammers die zich lieten inspireren door de collectie van het museum. Met o.a. Asmat-kunst, het Turkse schaduwspel Karagöz en werk van Hatutamelen, die gespecialiseerd is in Moluks houtsnijwerk, linoleumdruk, schilder- en videokunst. Nu te zien. Informatie: 010-2707172, info@wereldmuseum.nl, Kruispunt Rotterdam.
The Family of Migrants. Indringende tentoonstelling van documentairefoto’s in Fenix, Rotterdam. De gefotografeerde mensen zijn allemaal onderweg: ze willen betere kansen, avontuur of veiligheid, een nieuw begin. De foto’s vertellen verhalen van afscheid, verdriet, liefde, familie en hoop. Informatie: 010-313 47 60, The Family of Migrants.
PODIUMKUNSTEN
Denkend aan Holland. In deze solotheatervoorstelling stapt een man met een verblijfsvergunning de poort van het AZC uit de samenleving in. Hij neemt het publiek mee op zijn ontdekkingsreis in de stille eenzaamheid die kan ontstaan als je je nergens echt vertrouwd voelt. Spel: George Tobal. T/m 23 jan 2026, div. theaters. Speellijst: denkend-aan-holland.
Kantjil en de tijger. Poëtisch muziektheater over een oma met een groot geheim, een dapper meisje dat de waarheid wil weten en het dwerghertje Kantjil met wie ze een onverwachte vriendschap sluit. Met Bo Bojoh, Bodil de la Parra, Veysel Dzhesur, Susannah El Mecky, Isabelle Houdtzagers, Michele Mazzini, Jan van der Plas, Robbrecht Van Cauwenberghe, Eddie B. Wahr en Michela Zanoni. T/m jan 2026, div. theaters. Meer info en speellijst: toneelmakerij.nl/kantjil.
Farewell Future Welcome World. Geïnspireerd door persoonlijke herinneringen van Harijono Roebana, verweeft deze voorstelling van LeineRoebana Indonesische en moderne dans en muziek in een zoektocht naar zelfbegrip en gemeenschappelijkheid. Vanaf 22 jan 2026, div. theaters. Meer info en speellijst: LeineRoebana.
Dat heeft zo’n Indo tòg niet nodig… Ricky Risolles met zijn nieuwe voorstelling, een mix van stand-up comedy, cabaret, theater en muziek. Waar het in zijn vorige show ging over verbinding, gaat zijn nieuwe show over groei en angst. T/m 15 mei 2026, div. theaters. Speellijst: rickyrisolles.nl/theatershow.
Sound & Silence. Eenmalig concert waarin vijf musici uit verschillende muzikale tradities en werelddelen elkaar improviserend ontmoeten in Paradiso, Amsterdam: fluitvirtuoos Chris Hinze, klankkunstenaar Ton Akkermans, de Amerikaanse sopraan Claron McFadden, de Indiase zangeres Sandhya Sanjana en jazzmuzikant John Engels. Het concert beweegt zich tussen meditatie en improvisatie, tussen wereldmuziek en jazz, en nodigt het publiek uit tot luisteren en verstillen en beleven. 1 feb 2026. Informatie: 020-626 45 21, info@paradiso.nl, chris-hinze-paradiso.
De Ring van Aceh. Twee onbekenden ontmoeten elkaar, maar hun families blijken al generaties met elkaar verbonden door een beladen verleden. De een komt uit een lijn van overheersers, de ander uit een geschiedenis van verzet. Een muzikale en fysieke reis langs de koloniale geschiedenis van Indië/Indonesië. Concept/regie: Liliane Brakema & Cheroney Pelupessy, tekst: Dido Michielsen, spel/dans: Claire de Caluwe en Niki Verkaar, productie: Dawn Collective. Van 4 apr t/m 30 mei 2026, div. theaters. Speellijst: de-ring-van-aceh.
Kartini en ik. De voorstelling vertrekt vanuit de brieven van Raden Adjeng Kartini, voorvechtster van vrouwenrechten en emancipatie in het onderwijs. Isabelle Houdtzagers bewerkte de oorspronkelijke teksten en verweefde ze met persoonlijke elementen tot een monoloog die het verleden met het heden verbindt. Muzikale begeleiding: Roos van Tuil. Van 16 apr t/m 23 mei 2026. Speellijst: kartini-en-ik.
FILM
Anak Indië; In Nederland Door Omstandigheden. Nieuwste film van Hetty Naaijkens-Retel Helmrich. Via collage-animaties, uniek archiefmateriaal en indringende interviews schetst de film de ervaringen van Indische Nederlanders: o.a. Claude Vanheye, Yvonne Keuls, Thé Tjong-Khing, Adriaan van Dis en Mariëtte Hehakaya delen hun persoonlijke reis. Meer info: Speellijst.
Tussen Wal en Schip; Geruisloos Indisch. Documentaire van de makers van Indisch Zwijgen, over drie kleinkinderen die samen met hun Indische grootouders het koloniale verleden onder ogen zien. In openhartige gesprekken onderzoeken ze de erfenis van migratie, zwijgen en kolonisatie. Meer info: Speellijst.
CinemAsia Film Festival. Met films uit China, Hong Kong, Taiwan, Japan, Korea, India, Indonesië, Singapore, Thailand, Filipijnen, Vietnam, etc. CinemAsia behoort tot de grootste Aziatische filmfestivals van Europa en vormt een creatief platform voor Aziatische representatie en makerschap. 8 t/m 12 apr 2026. Informatie: CinemAsia.
DIVERSEN
Van Halen; Finding Your Groove As An Outsider. Lezing door prof. dr. Frank Mehring, dr. Peter van der Heiden en Michail Zontos over de Indische broers Van Halen, die met hun ouders naar de VS vertrokken, in de hoop de American Dream te verwezenlijken. Daar werd het buitenstaander-zijn onderdeel van hun identiteit en gaf het vorm aan zowel hun muziek als hun manier van leven. 12 feb 2026, 20.00u., Theaterzaal C, Elinor Ostromgebouw, Radboud Universiteit, Nijmegen. De voertaal is Engels. Tickets à € 9,50 via van-halen. Informatie: 024-361 55 55, info@reflects.ru.nl, radboud-reflects.
changeMakers. Online onderzoekstentoonstelling door het dansMuseum waarin de vraag centraal staat hoe dansmakers in Nederland met roots in Indonesië en het voormalige Nederlands-Indië hun (multi)culturele achtergrond in hun werk verweven. De dansmakers zijn Cheroney Pelupessy, Ciro Goudsmit, LeineRoebana (Andrea Leine en Harijono Roebana), Lisette Ros en Nita Liem. Gedurende de tentoonstelling delen de makers fragmenten uit hun creatieve processen. T/m 30 okt 2026. Te zien via: changemakers.
Correcties, aanvullingen, tips graag naar redactie@indisch-anders.nl.
Foto bovenaan de pagina behoort bij de expositie ‘Omdat we geleefd hebben en nog steeds bestaan’ in het Literatuurmuseum.